Παπουτσής Δημήτριος - Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ν. Καβάλας

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΤΕ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ.

                                                                                                                                              Αθήνα 15/7/2010

   Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ήταν κατά τη τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο ένα από τα πιο παραγωγικά, από άποψη νομοθετικού έργου, Υπουργεία. Σε πλήρη σύμπλευση με τον αντίστοιχο Κοινοβουλευτικό Τομέα Εργασίας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑ.ΣΟ.Κ. προώθησε νομοσχέδια ενδεικτικά του τρόπου με τον οποίο εννοεί να πολιτευτεί η Κυβέρνηση και τα οποία στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας με κάθε τρόπο.

  Από τα ήδη ψηφισθέντα σχέδια νόμου ξεχωρίζει αυτό που αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας στο δημόσιο βίο (ν.3849/2010). Είναι ο νέος νόμος που αφορά τόσο  τους επίορκους πολιτικούς, όσο και τους κρατικούς αξιωματούχους και ενισχύει τη διαφάνεια στο δημόσιο βίο. Η δήμευση των περιουσιακών στοιχείων που δεν δηλώνονται στο πόθεν έσχες, η έκπτωση από το πολιτικό αξίωμα όσων αποδειχθεί ότι συμμετείχαν σε off shore εταιρίες αποδεικνύουν στην πράξη την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να πατάξει τη διαφθορά.

Εξίσου σημαντικό νομοσχέδιο είναι και αυτό που αφορά την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης (ν. 3841/2010). Η έκφραση γνώμης της Βουλής των Ελλήνων για τους ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς διευρύνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση και ενισχύει τη διαφάνεια. Επιπλέον, το κύρος της δικαιοσύνης ενισχύεται  με την επαναφορά του θεσμού του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων.

 Ενδεικτικοί του ενδιαφέροντος της Κυβέρνησης για τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης στις φυλακές αλλά και της επιείκειας που οφείλουμε να επιδεικνύουμε σαν κοινωνία στους ανήλικους παραβάτες είναι και ο Ν.3811/2009, όπως και ο άρτι  ψηφισθείς από τη Βουλή νόμος, που αφορά τους ανήλικους δράστες.

 Ο μεν πρώτος έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει αποτελέσματα προς την κατεύθυνση της αποσυμφόρησης των φυλακών και της βελτίωσης των συνθηκών κράτησης, ενώ ο δεύτερος προωθεί την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που αφορά τους ανήλικους δράστες προς το επιεικέστερο.

 Άλλος νόμος που έχει ήδη ψηφιστεί αφορά τη διασυνοριακή πτώχευση. Με το συγκεκριμένο νόμο εξασφαλίζεται ένα σύγχρονο και εναρμονισμένο πλαίσιο με στόχο τη δημιουργία καθεστώτος διαφάνειας για την αποτελεσματική διευθέτηση διασυνοριακής πτώχευσης. Αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αφερέγγυος οφειλέτης έχει περιουσιακά στοιχεία σε περισσότερααπό ένα κράτη ή περιπτώσεις κατά τις οποίες ορισμένοι από τους πιστωτές του οφειλέτη δεν είναι από το κράτος όπου διεξάγεται η διαδικασία.

 Επιπρόσθετα, σημαντικά σχέδια νόμου βρίσκονται υπό δρομολόγηση. Επί παραδείγματι το νομοσχέδιο το οποίο αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος για το οποίο εκκρεμεί η συζήτηση του στην Ολομέλεια της Βουλής. Το εν λόγω σχέδιο νόμου αφορά την κύρωση της «συνθήκης του Παλέρμο» με την οποία προλαμβάνεται και καταπολεμείται το οργανωμένο έγκλημα. Ενισχύεται, επίσης, το θεσμικό πλαίσιο σε θέματα έκδοσης και αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής, ενώ παράλληλα τροποποιούνται άρθρα που αφορούν την εμπορία ανθρώπων και την επαιτεία.

  Σημαντική επίσης είναι η δρομολογούμενη νομοθετική πρωτοβουλία η οποία θα αφορά τη διατήρηση  των δεδομένων των ηλεκτρονικών υπηρεσιών ή των δημόσιων δικτύων. Με την ανωτέρω ρύθμιση προχωράμε σε ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία οδηγίας, για τη διατήρηση δεδομένων που παράγονται ή τυγχάνουν επεξεργασίας από τους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Πρόκειται για ένα πολύτιμο εργαλείο στη μάχη κατά της τρομοκρατίας και της οργανωμένης εγκληματικότητας.

  Πάγιο αίτημα και ζητούμενο στο χώρο της Δικαιοσύνης αποτελεί η επιτάχυνση των διαδικασιών για την απονομή της. Προς τη κατεύθυνση αυτή λοιπόν κινούνται και οι παρακάτω πρωτοβουλίες, οι οποίες σύντομα αναμένεται να προωθηθούν.

   Η διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο επίλυσης των ιδιωτικών διαφορών. Πρόκειται για μια καθαρά ιδιωτική, μη δεσμευτική μέθοδος επίλυσης διαφορών. Στόχος είναι η προσπάθεια αποσυμφόρησης των δικαστηρίων από υποθέσεις που μπορούν να επιλυθούν έξω από την δικαστική οδό με συμφωνίες που ικανοποιούν τα συμφέροντα των εμπλεκομένων.

  Η επιτάχυνση της διοικητικής δίκης. Προκειμένου να εκλείψουν οι καθυστερήσεις και να διασφαλιστεί η ενότητα της νομολογίας, κυρίως σε ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος, που αφορούν πολλούς πολίτες, θα δίνεται η δυνατότητα ένδικα μέσα ή βοηθήματα, που κατατίθενται σε οποιοδήποτε διοικητικό δικαστήριο, να εισάγονται απευθείας στο Συμβούλιο της Επικρατείας με πρωτοβουλία τόσο των διαδίκων όσο και του δικαστηρίου που υποβλήθηκαν.

  Η επιτάχυνση στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης. Προτείνεται η εισαγωγή του θεσμού της ποινικής συνδιαλλαγής – ποινικού συμβιβασμού που ανταποκρίνεται στη βασική επιδίωξη της ποινικής δίκης για αποκατάσταση ασφαλούς και ειρηνικού κοινωνικού βίου υπό την αιγίδα του νόμου. Η διεθνής εμπειρία από τη διαδικασία επίλυσης ποινικών διαφορών συνηγορεί υπέρ της θεσπίσεως της διαδικασίας συνδιαλλαγής – συμβιβασμού, διότι όπου εφαρμόστηκε επήλθε αποσυμφόρηση των ποινικών ακροατηρίων και παρασχέθηκε έτσι η δυνατότητα των δικαστηρίων να ασχολούνται με την ταχεία και ποιοτικά επιβαλλόμενη εκδίκαση των εγκλημάτων.

 Σε γενικές γραμμές, όλα τα νομοσχέδια του Υπ. Δικαιοσύνης και οι πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει το ΚΤΕ Δικαιοσύνης μέχρι τώρα, πχ. επίσκεψη στις φυλακές, αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας, στην ποινικοποίηση της διαφθοράς, στην αυστηροποίηση των ποινών για όσους εκουσίως ζημιώνουν το δημόσιο και στην προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στόχος είναι να φτιάξουμε μια ενεργή Κοινωνία Πολιτών στη βάση ενός ανθρωποκεντρικού συστήματος, όπου η διαφθορά θα τιμωρείται, η διαφάνεια θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση και όλοι οι πολίτες, γηγενείς και μετανάστες θα ζουν αξιοπρεπώς σε μια ευνομούμενη κοινωνία, σε ένα κοινωνικό κράτος δικαίου. 

                                                      Ο Εισηγητής του ΚΤΕ Δικαιοσύνης

                                                          Δημήτρης Π. Παπουτσής